Zatkane ucho i szum - najczęstsze przyczyny i kiedy iść do lekarza

Czop woskowinowy

Jedną z najczęstszych przyczyn zatkanego ucha jest nagromadzona woskowina. Ucho oczyszcza się samo, ale używanie patyczków higienicznych często wpycha woskowinę głębiej i tworzy czop. Objawami są uczucie pełności, pogorszenie słuchu, a czasem szum. Dolegliwości często nasilają się po kąpieli, gdy woskowina pęcznieje. Nie należy samodzielnie usuwać czopu ostrymi przedmiotami. W aptece dostępne są preparaty zmiękczające woskowinę, a jeśli nie pomagają, lekarz może bezpiecznie oczyścić przewód słuchowy.

Katar i trąbka słuchowa

Ucho środkowe połączone jest z gardłem przewodem nazywanym trąbką słuchową. Podczas kataru, zapalenia zatok czy alergii jej ujście może się zablokować. Ciśnienie w uchu środkowym przestaje się wyrównywać, co daje uczucie zatkania, trzaski przy przełykaniu i szum. Zwykle dolegliwości mijają razem z infekcją. Pomocne bywa leczenie kataru i częste przełykanie, ale jeśli zatkanie utrzymuje się długo po wyleczeniu infekcji, potrzebna jest konsultacja laryngologiczna.

Lot samolotem i nurkowanie

Szybka zmiana ciśnienia podczas lądowania samolotu albo zanurzania się w wodzie może wywołać uraz ciśnieniowy ucha. Pojawiają się ból, zatkanie i szum, a czasem pogorszenie słuchu. Dolegliwości zazwyczaj ustępują w ciągu kilku godzin lub dni. Profilaktycznie pomaga żucie gumy, przełykanie i ziewanie podczas lądowania oraz unikanie lotów i nurkowania w czasie silnego kataru. Jeśli ból jest bardzo silny lub z ucha pojawia się wyciek, trzeba zgłosić się do lekarza.

Zapalenie ucha

Zapalenie ucha zewnętrznego, często nazywane uchem pływaka, powstaje po kontakcie z wodą i objawia się bólem przewodu słuchowego, swędzeniem i uczuciem zatkania. Zapalenie ucha środkowego zwykle towarzyszy infekcji górnych dróg oddechowych i daje ból, gorączkę oraz pogorszenie słuchu. W obu przypadkach potrzebna jest ocena lekarza, który dobierze leczenie.

Hałas i szumy uszne

Po głośnym koncercie, imprezie czy pracy w hałasie wiele osób słyszy szum lub pisk, który zwykle mija po kilku godzinach. To sygnał, że słuch został przeciążony. Powtarzające się narażenie na hałas może jednak prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu i przewlekłych szumów. Warto stosować zatyczki do uszu podczas głośnych wydarzeń i prac z elektronarzędziami.

Nagła utrata słuchu - stan, w którym liczy się czas

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której zatkanie ucha i szum pojawiają się nagle, bez kataru i bólu, a słuch w jednym uchu wyraźnie się pogarsza. Może to być nagła głuchota czuciowo-nerwowa. Leczenie jest najskuteczniejsze, gdy zostanie rozpoczęte jak najszybciej, dlatego nie należy czekać kilku dni, aż objawy same miną. Z takimi dolegliwościami trzeba pilnie zgłosić się do lekarza, najlepiej tego samego lub następnego dnia.

Jak przygotować się do wizyty

Przed wizytą u lekarza warto zanotować, kiedy pojawiły się objawy, czy dotyczą jednego czy obu uszu, czy szum jest stały czy pulsujący oraz czy wcześniej występował katar, lot samolotem lub głośny hałas. Takie informacje znacznie ułatwiają postawienie diagnozy. Do czasu wizyty lepiej nie wkładać niczego do ucha, nie stosować na własną rękę kropli z domowej apteczki i unikać głośnych miejsc. Pulsujący szum, zsynchronizowany z biciem serca, zawsze warto zgłosić lekarzowi, bo wymaga on dokładniejszej diagnostyki.

Kiedy jechać na SOR

Nagła utrata słuchu w jednym lub obu uszach.
Silne zawroty głowy z nudnościami lub wymiotami i zaburzeniami równowagi.
Uraz głowy, po którym pojawił się wyciek z ucha lub szum.
Wysoka gorączka z silnym bólem ucha, obrzękiem lub zaczerwienieniem za uchem.
Szum lub zatkanie ucha z objawami neurologicznymi, takimi jak opadający kącik ust, zaburzenia mowy czy osłabienie ręki.

W takich przypadkach pomocy udziela najbliższy SOR, a przy objawach udaru należy natychmiast dzwonić pod numer 112.

Pomoc wieczorem i w weekend

Gdy ból ucha lub zatkanie pojawiają się wieczorem albo w weekend, a objawy nie są nagłe i ciężkie, można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Działa ona w dni robocze od 18:00 do 8:00 oraz całodobowo w weekendy i święta. Najbliższe punkty, w których dostępna jest nocna opieka zdrowotna, można sprawdzić według miejscowości.

Laryngolog w ramach NFZ

Gdy zatkanie i szum powtarzają się, utrzymują dłużej niż kilka tygodni albo towarzyszy im stałe pogorszenie słuchu, potrzebna jest konsultacja specjalisty. Do laryngologa w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie, zwykle od lekarza rodzinnego. Lekarz może zlecić badanie słuchu i ocenę ucha środkowego, które pomagają ustalić przyczynę. Poradnie, w których przyjmuje laryngolog na NFZ, zebrano według miast, co ułatwia znalezienie najbliższego terminu.